AI සහ ඉරාන අර්බුදයේ ඇඟ හිරිවැටෙන කතාව (The Real Story of the US-Israel War on Iran)
Guys, screen එක දිහා බලන් ඉඳලා ඇස් දෙකත් රිදෙනවා ඇතිනේ. පොඩ්ඩක් ඔය screen එකෙන් අයින් වෙලා, කෝපි එකක් එහෙම හදාගෙන මේ පැත්තට ඇවිත් වාඩිවෙන්නකෝ. අද මම කියන්න යන්නේ, ඔයාගේ ෆෝන් එකේ TikTok එකේ පේන ආතල් දේවල් වලට වඩා හුඟක් සීරියස්, හැබැයි අනිවාර්යයෙන්ම ඔළුවට දාගන්න ඕන කතාවක්. මේ දවස්වල ලෝකේ වටේම යන ලොකුම ප්රවෘත්තිය තමා ඇමෙරිකාවයි ඊශ්රායලයයි එකතුවෙලා ඉරානෙට එල්ල කරපු ආක්රමණය. මේකට එයාලා දාපු නම තමා "Operation Epic Fury". මේක නිකන් අලුත්ම ගේම් එකක නමක් වගේ වුණාට, මේකෙන් වෙන්න යන විනාසය ගැන හිතද්දි නම් ඇඟ හිරිවැටිලා යනවා.
ඔයාල දන්නවත් වගේ මේක නිකන් Twitter එකේ යන රණ්ඩු වගේ සරල දෙයක් නෙමෙයි මල්ලි. මේකෙන් ලෝකෙම Economy එක, අපේ රටේ තෙල් මිල, කෑම බීම වල ගණන්, ඔක්කොම කනපිට හැරෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා විනාඩි දහයක් අරන් මේ කතාව අහගන්න.
1. බෝඩ් මීටින්ග් එකට මන්න පාර (The Decapitation Strike)
ඉස්සර කාලේ ඉඳන් ලෝකේ රටවල් අතරේ යුද්ධ තිබ්බා. ඒත් ඒ යුද්ධ වලටත් පොඩි unwritten rules වගයක් තිබ්බා. එකක් තමා, කොච්චර තරහ වුණත් අනිත් රටේ රාජ්ය නායකයාව කෙලින්ම ඝාතනය කරන්නේ නෑ කියන එක. මොකද එහෙම කරොත්, අනිත් රටවලුත් ඒ දේම කරන්න පටන් ගන්නවා. ඒත් මේ 2026 අවුරුද්දේ පෙබරවාරි අග ඇමෙරිකාවයි ඊශ්රායලයයි එකතුවෙලා ඒ rule එක සම්පූර්ණයෙන්ම කුඩු පට්ටම් කරලා දැම්මා.
මේකට Military භාෂාවෙන් කියන්නේ 'Decapitation Strike' කියලා. ඒ කියන්නේ හරියටම ඔලුව ගසා දමනවා කියන එක.
නිකන් හිතන්න ඔයාට ලොකු තරඟකාරී business එකක් එක්ක ෆයිට් එකක් තියෙනවා කියලා. අවුරුදු ගානක් මාකට් එකේ හොඳ product එකක් හදලා හැප්පෙනවා වෙනුවට, කෙලින්ම අර company එකේ CEO යි board of directors ලයි meeting එකක් දාන වෙලාවෙම ඒ room එකට බෝම්බයක් දාලා ඔක්කොම ඉවරයක් කරලා දානවා. ඇමෙරිකාවයි ඊශ්රායලයයි කරේ අන්න ඒ වගේ සීන් එකක්. බොහොම සූක්ෂම විදිහට ඉරානේ සුප්රීම් ලීඩර් අලි ඛමේනි (Ayatollah Ali Khamenei) ඇතුලු උඩම ඉන්න නායකයෝ සෙට් එකම එකතුවෙලා ඉන්න තැන් වලට missile ගහලා පරලොව යැව්වා.
දැන් මේකෙන් වෙන ලොකුම අවුල මොකක්ද? මේ වගේ රටක නායකයෙක්ව ඝාතනය කරන්නේ නෑ කියන ලෝකේ තිබ්බ unwritten rule එක මේකත් එක්කම ඉවර වෙලා ගියා. මේකත් එක්ක රුසියාව, චීනය වගේ ඕනම පවර්ෆුල් රටකට තමන්ගේ හතුරන්ව මේ විදිහටම මරලා දාන්න ලයිසන් එකක් හම්බුණා වගේ තමා. ලෝකේ තියෙන ජාත්යන්තර නීති ඔක්කොම දැන් නිකන් විහිළුවක් වෙලා ගිහින්.
2. මිනීමැරුමේ ගණිතය සහ විද්යාව 🧠
අපේ ඉස්සර ගම් වල පොඩි වලියක් ගියොත් මොකද වෙන්නේ? එක්කෝ කටින් බැන ගන්නවා, නැත්නම් අතින් පයින් ගහගන්නවා. උපරිම වුණොත් ගල් පාරක්. ඒකෙන් ලොකුම damage එක වෙන්නේ එක්කෙනෙකුටනේ. තමන්ගේ ඇඟේ තියෙන හයියෙන් තමා අනික් කෙනාට ගහන්නේ.
හැබැයි මිනිස්සුන්ගේ මොළේ develop වෙන්න වෙන්න, මිනීමරන විදිහත් පට්ට විදිහට දියුණු වුණා. ඊට පස්සේ කට්ටිය දුන්න හොයාගත්තා. එක මිනිහෙකුට පුළුවන් වුණා ඈත ඉඳන් දහදෙනෙක්ව target කරන්න. ඊට පස්සේ තුවක්කු ආවා... Automatic ආයුධ ආවා. තුවක්කුවක් ගත්ත එකෙක්ට අනිත් එකාගේ මූණවත් නොදැක විස්සක් විතර එකපාර බිම දාන්න පුළුවන් වුණා. ඊටත් පස්සේ අහස්යානා ආවා. අහස්යානාවකින් ගිහින් බෝම්බයක් අතෑරියම ගෑනු, ළමයි, පිරිමි කියලා වෙනසක් නෑ දහස් ගානක් මැරෙනවා.
දැන් තියෙන්නේ මොනවද? න්යෂ්ටික ආයුධ. ඉරේ තියෙන රස්නයම පාවිච්චි කරලා බොත්තමක් ඔබලා ලක්ෂ ගානක් අළු කරන තැනට (Fusion/Megatons) අපි ඇවිත් ඉන්නේ. එක පිස්සෙක්ට පුළුවන් ICBM (Intercontinental Ballistic Missile) එකක් යවලා මුළු ප්රාන්තයක්ම අළු කරලා දාන්න. අපේ මුළු ලෝකෙම පැවැත්ම දැන් තීරණය වෙන්නේ මේ බොත්තම් ගාව ඉන්න දේශපාලඥයන්ගේ මොළේ කල්පනාව අනුව තමා.
දැන් හිතන්න, Science වලදී මොකක් හරි වාදයක් ගියොත් විද්යාඥයෝ මොකද කරන්නේ? "මචං උඹේ data ටික දීපන්, මගේ එකත් එක්ක compare කරමු" කියලා බලනවා. ප්රශ්නේ solve වුණාම ගිහින් සෙට් වෙලා බියර් එකක් ගහනවා. හැබැයි මේ Belief systems, එහෙමත් නැත්නම් ආගම්, දේශපාලන මතවාද වගේ තදබල විශ්වාසයන් එක්ක එහෙම බෑ. එතන data වැඩ කරන්නේ නෑ. තමන්ගේ මතය කොහොමහරි අනිත් එකාගේ ඔලුවට ඔබන්න බලනවා. බැරිවෙනකොට යුද්ධ කරනවා. මේ ඉරාන-ඇමෙරිකා යුද්ධයත් අන්න ඒ වගේ මතවාද දෙකක ගැටුමක්. ඉරානේ 1979 විප්ලවයෙන් පස්සේ ආපු ආණ්ඩුව ජනතාවට දුන්නේ එකම එක මතවාදයක්. "ඇමෙරිකාවට මරණය!" කියන එක. මේ වගේ හිස් මතවාද ඉස්සරහට දාගෙන මිනිස්සුන්ව බිල්ලට දෙන එක තමා ලෝකේ තියෙන පට්ටම ඛේදවාචකය.
3. බඹර වදේට ගල් ගැසීම හෙවත් 'Burden Sharing'
දැන් මේ නායකයෝ ටික නැති කරාට පස්සේ ලොකුම අවුල ආවේ ඇමෙරිකාව ප්ලේ කරන 'Burden Sharing' කියන අලුත්ම ගේම් ප්ලෑන් එකත් එක්ක. මොකක්ද මේ මගුල?
මේක හරියට, ගමේ චණ්ඩියා කැලේ තියෙන ලොකුම බඹර වදේට ගලෙන් ගහලා, තමන්ගේ ගේ ඇතුලට දුවලා දොර වහගන්නවා වගේ වැඩක්. ඊට පස්සේ අහල පහළ ගෙවල් වල ඉන්න අහිංසක මිනිස්සුන්ට කියනවා 'ඔයාලත් බඹරු එක්ක පොඩි ගේමක් ගහන්න' කියලා. ඇමෙරිකාවටයි ඊශ්රායලයටයි ඕනම ආයුධයක් තියෙනවා අහසින් ඇවිත් ගහලා යන්න. හැබැයි ඉරානෙට කෙලින්ම වාහනයකින් ගිහින් ඇමෙරිකාවට ගහන්න බෑනේ. ඉතින් ඉරානේ මොකද කරන්නේ? තමන්ගේ තරහ පිටකරන්නේ වටේ ඉන්න ඇමෙරිකන් කඳවුරු වලටයි, ඩුබායි, සෞදි අරාබිය, කටාර් වගේ ඇමෙරිකාවට support කරන අරාබි රටවල් වලටයි ගහලා.
මේ නිසා ඩුබායි එයාර්පෝර්ට් එකට පවා ඩ්රෝන් වලින් ගහන්න පටන් අරන්. මේ රටවල් හිතාගෙන හිටියේ සද්ද නැතුව පැත්තකට වෙලා ඉන්න. ඒත් ඇමෙරිකාව ගහපු ගල් පාර නිසා මුළු මැදපෙරදිගම දැන් ගිනි අරගෙන.
4. දාහක් කැපුම් තුවාල හෙවත් War of Attrition 🔥
මේ වගේ ලොකු නායකයෝ නැතිවුණා, බෝම්බ කෑවා කියලා ඉරානේ නිකන්ම surrender වෙන්නේ නෑ. එයාලට ලොකු ආමි එකක් යවලා කෙලින්ම ගහගන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා එයාලා යන්නේ 'War of Attrition' කියන game එකට.
ඒ කියන්නේ එකපාර ලොකු ගේමක් දෙන්නේ නෑ. හැබැයි දවස ගානේ හමාස්, හිස්බුල්ලා වගේ තමන්ගේ යටතෙ ඉන්න සෙට් එක (Proxy networks) දාලා පොඩියට පොඩියට ඇනලා ඇනලා, සතුරාව මානසිකවයි ආර්ථිකවයි වට්ටනවා. මේක හරියට එකපාර මන්න පාරක් කාලා මැරෙනවා වෙනුවට, paper cuts දාහක් කාලා වද විඳලා ලේ ගිහින් මැරෙනවා වගේ පට්ටම දරුණු වැඩක්. ඉරානෙට මේ ෂාහෙඩ් (Shahed) ඩ්රෝන් එකක් හදන්න යන්නේ ඩොලර් දාහක් දෙදහසක් වගේ ගාණක්. හැබැයි ඇමෙරිකාවටයි ඊශ්රායලයටයි ඒක බිම දාන්න යවන Interceptor මිසයිල එකකට ඩොලර් ලක්ෂ ගානක් යනවා. මේක අන්තිමට යන්නේ ලේ ගලලා මැරෙනවට වඩා සල්ලි ගලලා මැරෙන තැනකට.
5. කෝච්චිය මිස් වීම සහ ලෝක ආර්ථිකයේ කඩා වැටීම
මේ යුද්ධයේ ප්රතිඵල වෙන රටවලට කොහොමද දැනෙන්නේ? මේක නිකන් අපේ කෝච්චි භාෂාවෙන් කිව්වොත්, මහන්සි වෙලා නිවාඩුවට ගමේ යන්න දුවලා ගිහින් නුවර-කොළඹ Intercity එකට පැනගන්න ට්රයි කරද්දී, ඇස් ඉස්සරහම කෝච්චියත් මිස් වෙලා Platform එකේ තනිවුණා වගේ පට්ට අසරණ, එපා වෙන vibe එකක්.
දැනටමත් මිලියන තුනකට වඩා මිනිස්සු මැදපෙරදිග පාරට බැහැලා රස්තියාදු වෙනවා. Hormuz (හොර්මුස්) සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ block වෙලා. ලෝකේ තෙල් වලින් 20%ක්ම එහා මෙහා යන්නේ එතනින්. ඒක නැවතුණාම මුළු ලෝකෙම කරන්ට් එක වැදුනා වගේ. තෙල් මිල අහසට නැඟලා. පිලිපීනෙ ආණ්ඩුවෙන් ඔෆිස් වලට දැන් දවස් 4යි වැඩ කරන්න කියලා තෙල් ඉතුරු කරන්න. තායිලන්තෙ රජයේ ඔෆිස් වල AC 26ට වඩා අඩුවෙන් දාන්න එපා කියලා නීති දාලා. පඩි දවසේ පිටකොටුවේ ට්රැෆික් එකට වඩා පට්ට chaos එකක් දැන් මුළු ලෝකෙම ආර්ථිකය ඇතුලෙ තියෙන්නේ. ලංකාව වගේ රටවලට මේකෙ රස්නේ දැනෙන්න ගත්තම පාරේ යන්න වෙන්නේ නෑ.
6. යකඩ මොළ වලට යුද්දෙ බාරදීම (AI in War)
ඊටත් වඩා හිතට වැදුණු, බය හිතෙන ලොකුම අවුල තමා, මේ යුද්ධ වලට දැන් Artificial Intelligence (AI) පාවිච්චි වෙන එක.
මේ ළඟදි ඇමෙරිකන් ආමි එක Anthropic කියන ලෝකේ ප්රධානම AI සමාගමක් එක්ක හැප්පුණා එයාලගේ AI එක යුධ වැඩ වලට පාවිච්චි කරන්න දෙන්නේ නෑ කියලා. ඇයි දන්නවද මිලිටරි එකට AI ඕනේ? හැබැයි මේකේ තියෙන භයානක කම තේරෙන්නේ රිසර්ච් කරන අය කරපු පරීක්ෂණ බැලුවම.
මේගොල්ලො war simulations (යුද්ධ කරන විදිහ ගැන පරිගණක ක්රීඩා වගේ දේවල්) ගහලා බැලුවා AI එකට කමාන්ඩර් විදිහට ඉන්න දීලා. AI එක මොකද දන්නවද කරේ? මොකක් හරි පොඩි ප්රශ්නයක් ආපු ගමන්, ඒක කවදාවත් සාමකාමීව විසඳන්න බලන්නේ නෑ. එකපාරම යන්නේ න්යෂ්ටික බෝම්බ දාලා ඉවරයක් කරන්න තමා (Nuclear option). මොකද AI එකට දුක, වේදනාව, ළමයි මැරෙන එක ගැන feeling එකක් නෑ. ඌට ඕනේ ලේසියෙන්ම game එක දිනන්න විතරයි. මේ වගේ යකඩ මොළ වලට ලෝකේ පාලනය කරන්න දුන්නම වෙන විනාසේ හිතාගන්නවත් බෑ.
7. ඔක්කොම හරි, දැන් අපි මොකද කරන්නේ?
බලන්න, අපි දැන් ජීවත් වෙන්නේ ලෝකේ රූල්ස් ඔක්කොම කඩලා දාන, හිතුවක්කාර නායකයෝ බලය පෙන්වන, AI වලින් මිනීමරන multipolar (බහු ධ්රැවීය) ලෝකෙක. මේ වගේ පිස්සු හැදෙන, burnout වෙන ලෝකෙක ඔයයි මමයි කොහොමද survival එක හදාගන්නේ? මෙන්න මේ ටික තමා අනිවාර්යයෙන්ම ඔලුවේ තියාගන්න ඕනේ Golden Nuggets ටික:
- උගුලට අහුවෙන්න එපා: තමන්ගේ මුළු ලෝකෙම Social media කියලා හිතාගෙන Echo Chamber එක ඇතුළේ හිරවෙන්න එපා. Algorithm එකෙන් පෙන්නන හැම බොරුවම විශ්වාස කරන්න යන්න එපා. වෙනස් මත තියෙන මිනිස්සු එක්ක කතා කරන්න. ඒගොල්ලන්ගේ point of view එකත් අහන්න.
- Curiosity එක තියාගන්න: හැමදේම ගැන හොයන්න. පත්තරයක්, ආටිකල් එකක් කියවන්න. ලෝකේ යන විදිහ ගැන නිතරම alert එකේ ඉන්න.
Guys, ලෝකේ කොච්චර speed එකෙන් වෙනස් වුණත්, අපේ මොළේ open කරලා තියාගන්න එක තමා මේ හැම දේකින්ම බේරෙන්න තියෙන ලොකුම ආයුධය. දේශපාලඥයෝ, නායකයෝ අපිව පාවිච්චි කරලා එයාලගේ power එක වැඩි කරගන්නයි බලන්නේ. අපි ඒවට අහුවෙන්න හොඳ නෑ.
හිතන්න... ඊතලයේ ඉඳන් න්යෂ්ටික බෝම්බය දක්වාම අලුත් වුණේ අපේ ආයුධ විතරයි, මිනිස්සු විදිහට අපි තාම දියුණු වෙලා නෑ. 🥃
Sources & Further Exploration
Enjoyed this article?
Subscribe for new chronicles. No spam — just the good stuff.
Join the WhatsApp Channel
Get updates & new posts straight to your WhatsApp. No spam.
Comments
You Might Also Like
Science and History of Christmas
Christmas, originally a winter survival festival celebrating the return of light, has been adapted globally, including in tropical regions like Sri Lanka, where it feels out of place. The celebration's roots lie in ancient traditions like Saturnalia and Yule, which were rebranded by Christians. Colonization brought these traditions to Sri Lanka, where they were adopted despite the local climate. Unlike colder regions, Sri Lankans do not need a winter festival for emotional well-being, focusing instead on their own significant celebrations like Avurudu in April. Ultimately, while the science may not align with the local context, the social aspect of gathering and celebrating remains valuable.
Why Scientists Hate Tech Giants: A Student’s Perspective
We often mistake the skepticism of scientists for hatred of progress. But as I discovered, they do not hate the builders; they simply want us to check the math before we jump off the cliff.
How I Ended Up Here
The story of how I balanced student life, discovered Ikigai, and built an AI startup. A personal journey of passion, automation, and finding my path at SLIIT.